पिंपळ (Ficus religiosa)
पुष्य नक्षत्राचा अधिकृत नक्षत्र वृक्ष
पुष्य नक्षत्राचा अधिकृत नक्षत्र वृक्ष
मराठी नाव: पिंपळ
English Name: Sacred Fig / Peepal Tree
Botanical Name: Ficus religiosa
कुल: Moraceae
उत्पत्ती: भारत
स्वरूप: दीर्घायुषी, विशाल व अत्यंत पवित्र वृक्ष
नक्षत्र: पुष्य
नक्षत्र स्वामी: शनी (Saturn)
देवता: बृहस्पती (अन्न, पोषण व धर्म)
राशी: कर्क (3°20'–16°40')
पुष्य नक्षत्र हे सर्वात शुभ, पोषण देणारे व स्थैर्य प्रदान करणारे नक्षत्र मानले जाते. या नक्षत्रातील जातक संयमी, कर्तव्यदक्ष, कुटुंबप्रिय व जबाबदार असतात.
पिंपळ वृक्ष हा त्रिदेवांचा वास मानला जातो – ब्रह्मा (मुळे), विष्णू (खोड) व महेश (पाने). पुष्य नक्षत्रातील कर्क राशीच्या जातकांसाठी पिंपळ वृक्ष दीर्घायुष्य, मानसिक स्थैर्य, धर्मबुद्धी व पितृकृपादायक मानला जातो.
शनी ग्रहाच्या प्रभावामुळे पिंपळ वृक्ष पुष्य जातकांच्या आयुष्यात शिस्त, सहनशीलता, कर्मसिद्धी व संकटांवर मात करण्याची शक्ती प्रदान करतो.
पिंपळ वृक्षाचा उल्लेख वेद, उपनिषदे व पुराणांमध्ये वारंवार आढळतो. भगवद्गीतेत श्रीकृष्ण म्हणतात – "अश्वत्थः सर्ववृक्षाणाम्".
पिंपळ वृक्ष पूर्व किंवा उत्तर दिशेला लावणे अत्यंत शुभ मानले जाते. नक्षत्र वनामध्ये पुष्य नक्षत्रासाठी पिंपळ वृक्ष अनिवार्य आहे.
हा नक्षत्र वृक्ष सिद्धनाथ नर्सरी, अनवली येथे उपलब्ध आहे.
टीप: वरील माहिती AI द्वारे तयार केलेली असून वैदिक, आयुर्वेदिक व शास्त्रीय संदर्भांवर आधारित आहे.