पुत्रजिवा हा एक पवित्र व पौराणिक वृक्ष आहे. संततीप्राप्तीसाठी प्रसिद्ध असलेला हा वृक्ष धार्मिक व आयुर्वेदिक दृष्ट्या महत्त्वाचा मानला जातो. Putranjiva roxburghii हे याचे शास्त्रीय नाव आहे.
पुत्रजिवा भारत, श्रीलंका व दक्षिण आशियात आढळतो. उष्ण व समशीतोष्ण हवामानात हा वृक्ष चांगला वाढतो. मंद वाढ असलेला पण दीर्घायुषी वृक्ष आहे.
हा सदाहरित वृक्ष असून मध्यम उंचीपर्यंत वाढतो. चांगल्या निचऱ्याची जमीन व मध्यम पाणी आवश्यक असते. बियाण्यांपासून लागवड केली जाते.
पुत्रजिवामध्ये फॅटी ऑइल्स, ग्लायकोसाइड्स व अल्कलॉइड्स आढळतात. बियांमध्ये औषधी गुणधर्म असतात. हे घटक प्रजनन आरोग्यास सहाय्यक मानले जातात.
आयुर्वेदात पुत्रजिवा बीजांचा उपयोग वंध्यत्व व गर्भधारणेसाठी सहाय्यक म्हणून केला जातो. बीजांची माळ किंवा औषधी उपयोग सांगितला जातो.
पुराणांमध्ये पुत्रजिवा वृक्षाचा उल्लेख संततीसाठी फलदायी मानला आहे. स्त्रिया याची बीजमाळ धारण करतात अशी परंपरा आहे.
घराच्या उत्तर किंवा ईशान्य दिशेला पुत्रजिवा लावणे शुभ मानले जाते. घरात सकारात्मक ऊर्जा व वंशवृद्धीचे प्रतीक समजले जाते.
पुत्रजिवाचा संबंध गुरु ग्रहाशी सांगितला जातो. धनु व मीन राशीसाठी हा वृक्ष लाभदायक मानला जातो.
सिद्धनाथ नर्सरी, अनवली येथे पुत्रजिवाची रोपे उपलब्ध आहेत.