पान

नावे

मराठी: पान
संस्कृत: तांबूल
हिंदी: पान
इंग्रजी: Betel Leaf
Botanical Name: Piper betle

उगम व प्रसार

पान ही उष्णकटिबंधीय प्रदेशातील वेल असून भारत, श्रीलंका, बांगलादेश व आग्नेय आशियात मोठ्या प्रमाणावर लागवड केली जाते.

वनस्पती वाढ माहिती

ही वेलवर्गीय वनस्पती असून आधारावर चढत वाढते. पानांचे हृदयाकृती आकार व सुगंध हे वैशिष्ट्य आहे.

रासायनिक घटक

• Chavicol
• Eugenol
• Essential Oils
• Tannins

आयुर्वेदिक उपयोग

• पचनशक्ती वाढवणे
• तोंडातील दुर्गंधी कमी करणे
• खोकला व कफ नाश

धार्मिक व सांस्कृतिक महत्त्व

पूजा, विवाह व शुभ कार्यात तांबूल (पान-सुपारी) अनिवार्य मानले जाते.

वास्तु / शास्त्र उपयोग

सकारात्मक ऊर्जा व शुभता वाढवण्यासाठी पान वापरले जाते.

राशी – नक्षत्र संबंध

शुक्र ग्रहाशी संबंधित मानले जाते.

महत्त्व

औषधी, धार्मिक व सामाजिक दृष्ट्या पानाचे भारतीय संस्कृतीत विशेष स्थान आहे.

सुभाषित

"आरोग्यं परमं भाग्यं"

उपलब्धता

पान रोप सिद्धनाथ नर्सरी, अनवली येथे उपलब्ध आहे.

ही माहिती AI द्वारे तयार केलेली आहे.