मराठीत या वनस्पतीस ओरेगॅनो म्हणतात. इंग्रजीमध्ये याला Oregano किंवा Wild Marjoram असेही म्हणतात. याचे शास्त्रीय नाव Origanum vulgare असून हे लॅमिएसी (Lamiaceae) कुलातील आहे.
ओरेगॅनोचा उगम भूमध्यसागरीय प्रदेशात झाला आहे. आज युरोप, आशिया व अमेरिकेत मोठ्या प्रमाणावर लागवड केली जाते. भारतात थंड व मध्यम हवामानात याची लागवड यशस्वी होते.
ओरेगॅनो हे बहुवर्षायू सुगंधी झुडूप आहे. हलकी व चांगल्या निचऱ्याची जमीन उपयुक्त ठरते. भरपूर सूर्यप्रकाशात याची पाने अधिक सुगंधी होतात.
ओरेगॅनोमध्ये कार्वाक्रोल (60–70%), थायमॉल (5–10%) व रोझमॅरिक अॅसिड आढळते. हे घटक जंतुनाशक व अँटिऑक्सिडंट गुणधर्म देतात. त्यामुळे औषधी व खाद्य उपयोग वाढतो.
आयुर्वेदात ओरेगॅनो पचन सुधारण्यासाठी वापरले जाते. सर्दी, खोकला व घशाच्या त्रासावर उपयुक्त मानले जाते. काढा किंवा चहा स्वरूपात याचा वापर होतो.
ओरेगॅनोचे तेल जंतुसंसर्ग कमी करण्यास मदत करते. त्वचा व श्वसनसंस्थेच्या आरोग्यासाठी फायदेशीर आहे. नैसर्गिक अँटिबायोटिक म्हणून ओळखले जाते.
ओरेगॅनोचा सुगंध मन प्रसन्न करणारा असतो. ध्यान व प्रार्थनेदरम्यान वातावरण शुद्ध करण्यासाठी वापर होतो. नकारात्मक ऊर्जा दूर करण्यासाठी उपयुक्त मानले जाते.
ओरेगॅनोचा संबंध बुध ग्रहाशी सांगितला जातो. कन्या व मिथुन राशीच्या व्यक्तींना याचा मानसिक लाभ होतो. एकाग्रता व स्पष्ट विचार वाढण्यास मदत होते.
घराच्या स्वयंपाकघराजवळ किंवा बाल्कनीत ओरेगॅनो लावणे शुभ मानले जाते. हे झाड सकारात्मक ऊर्जा वाढवते. घरात सुगंध व आरोग्य दोन्ही टिकवते.
प्राचीन ग्रीक संस्कृतीत ओरेगॅनो आनंद व आरोग्याचे प्रतीक मानले जात होते. पारंपरिक औषधोपचारात याचा वापर मोठ्या प्रमाणावर झाला आहे. स्वयंपाकातही ऐतिहासिक महत्त्व आहे.
ओरेगॅनो ही जागतिक स्तरावर प्रसिद्ध औषधी व मसाल्याची वनस्पती आहे. घरगुती लागवडीसाठीही अतिशय उपयुक्त आहे. योग्य काळजी घेतल्यास दीर्घकाळ उत्पादन देते.
ओरेगॅनो (Origanum vulgare) चे रोप सिद्धनाथ नर्सरी, अनवली येथे उपलब्ध आहे. दर्जेदार व निरोगी रोपे येथे मिळतात. अधिक माहितीसाठी संपर्क साधावा.