खैर

नावे

मराठी: खैर
संस्कृत: खादिर
हिंदी: खैर
इंग्रजी: Cutch Tree
Botanical Name: Senegalia catechu

उगम व प्रसार

भारत, नेपाळ व दक्षिण आशियात नैसर्गिकरीत्या आढळतो. कोरड्या व अर्धशुष्क भागात वाढतो.

वनस्पती वाढ माहिती

हा मध्यम आकाराचा काटेरी वृक्ष असून उंची 10–15 मीटरपर्यंत वाढते. कमी पाण्यातही तग धरतो.

रासायनिक घटक

• Catechin
• Tannins (20–40%)
• Flavonoids
• Gum & Resins

आयुर्वेदिक उपयोग

• अतिसार व पचन विकार
• मुखरोग व हिरड्यांचे आजार
• त्वचारोग व जखमा

काथा (Catechu) निर्मिती

खैराच्या लाकडापासून काथा काढला जातो, जो पान, औषध व दंतस्वास्थ्यासाठी वापरला जातो.

धार्मिक व वास्तु महत्त्व

यज्ञ, हवन व पूजेत खादिर लाकूड पवित्र मानले जाते. वास्तुत संरक्षणात्मक वृक्ष म्हणून ओळख.

महत्त्व

औषधी, धार्मिक व आर्थिक दृष्ट्या खैर अत्यंत उपयुक्त वृक्ष आहे.

उपलब्धता

खैर रोपे सिद्धनाथ नर्सरी, अनवली येथे उपलब्ध आहेत.

ही माहिती AI द्वारे तयार केलेली आहे.