काळी हळद

नावे

मराठी: काळी हळद
संस्कृत: कृष्णा हरिद्रा
हिंदी: काली हल्दी
इंग्रजी: Black Turmeric
Botanical Name: Curcuma caesia

उगम व प्रसार

काळी हळद भारतातील ईशान्य प्रदेश, मध्य भारत व आदिवासी भागात आढळते.

वनस्पती वाढ माहिती

ही कंदवर्गीय औषधी वनस्पती असून 60–90 सेमी उंच वाढते. कंद आतून निळसर-काळ्या रंगाचा असतो.

रासायनिक घटक

• Curcumin
• Camphor
• Essential Oils
• Flavonoids

आयुर्वेदिक उपयोग

• वेदनाशामक
• संधिवात व सूज
• जखम भरून येण्यासाठी बाह्य उपयोग

धार्मिक व आध्यात्मिक उपयोग

काळी हळद तांत्रिक साधना, लक्ष्मी पूजन व संरक्षणासाठी वापरली जाते.

वास्तु / शास्त्र उपयोग

नकारात्मक ऊर्जा दूर ठेवण्यासाठी घरात ठेवण्याची परंपरा आहे.

राशी – नक्षत्र संबंध

केतू व राहू ग्रहाशी संबंधित मानली जाते.

दुर्मिळता व महत्त्व

सामान्य हळदीपेक्षा अत्यंत दुर्मिळ व अधिक प्रभावी मानली जाते.

सुभाषित

"दुर्लभं तद् महद् फलम्"

उपलब्धता

काळी हळद रोप सिद्धनाथ नर्सरी, अनवली येथे मर्यादित प्रमाणात उपलब्ध आहे.

ही माहिती AI द्वारे तयार केलेली आहे.