चंदन (Santalum album)

Chandan Plant

मराठी नाव:

चंदन

इंग्रजी नाव:

Sandalwood

शास्त्रीय नाव:

Santalum album L.

रासायनिक घटक (%):

उत्पत्ती व इतिहास:

चंदन हे भारत, विशेषतः कर्नाटक, तामिळनाडू आणि केरळमध्ये आढळणारे पवित्र व सुगंधी वृक्ष आहे. त्याचा सुगंध, औषधी मूल्य आणि धार्मिक महत्त्व हजारो वर्षे जुने आहे.

वनस्पती वाढ माहिती:

विशेष उपयोग:

आध्यात्मिक उपयोग:

चंदन पवित्रता, शांती आणि ध्यानाचे प्रतीक मानले जाते. पूजा, होम, अभिषेक यात अत्यावश्यक.

आयुर्वेदिक उपयोग + 3 तयारी:

  1. चंदन लेप: त्वचा थंड ठेवते, पिंपल्स कमी करते.
  2. चंदन अर्क: शरीर शुद्धी आणि उष्णता कमी करण्यासाठी.
  3. चंदन घनसार: पांडुरोग, रक्तदोष निवारणासाठी.

राशी व नक्षत्र उपयोग:

मकर, कुंभ आणि मीन राशीसाठी शुभ. मानसिक शांतता व अध्यात्मिक प्रगती वाढवतो.

वास्तु / शास्त्र उपयोग:

घरात पूर्व किंवा ईशान्य दिशेला चंदन ठेवले तर ऊर्जा शुद्ध होते.

पुराण व धार्मिक उल्लेख:

शिवपूजेत चंदनाचा विशेष वापर. रामायण, महाभारत आणि स्कंदपुराणात चंदनाचे वर्णन मिळते.

वैदिक उल्लेख:

ऋग्वेद व यजुर्वेदात चंदनाचा सुगंध आणि औषधी गुणांचा उल्लेख आहे.

दुर्मिळता:

अतिप्रचलीत कापणीमुळे नैसर्गिक चंदन दुर्मिळ झालं आहे.

वनस्पतीचे महत्त्व:

भारताचे सांस्कृतिक, धार्मिक आणि औषधी स्वरूपात सर्वात रूपवंत, सुगंधी आणि मौल्यवान वृक्ष.

सुभाषित:

"चंदनस्य वने वासः, शीतलत्वं न तथात्मनः।" — चंदन स्वतः थंड असते, पण दुसऱ्यांना सुगंध देते.

उपलब्धता:

चंदन रोपे सिद्धनाथ नर्सरी, अनवली येथे मिळतील.

ही सर्व माहिती AI द्वारा तयार केलेली आहे.