भुईआवळा (Phyllanthus amarus)
🌿 भुईआवळा (Phyllanthus amarus)
मूलभूत माहिती
- मराठी नाव: भुईआवळा
- English: Bhui Amla / Stonebreaker
- Botanical Name: Phyllanthus amarus
- कौटुंबिक: Phyllanthaceae
- Origin: भारत, उष्णकटिबंधीय आशिया
भुईआवळा हा आयुर्वेदिक औषधी वनस्पतींपैकी एक अत्यंत महत्त्वाचा झुडूप आहे. याचा उपयोग मुख्यतः यकृत, पचनसंस्था, मूत्रसंधि आणि प्रतिकारशक्तीसाठी केला जातो.
रासायनिक घटक
- Lignans — 0.1–0.5%
- Alkaloids — 0.2–0.4%
- Flavonoids — 1–2%
- Tannins — 2–4%
वनस्पती वाढ / स्वरूप
- उंची: 30–60 सेमी
- सौंदर्यपूर्ण लहान हिरवी पाने, लांबट व लांबट फुले
- सूर्यप्रकाश: अर्धसावली ते पूर्ण सूर्य
- माती: सुपीक, निचरा योग्य
- पाणी: मध्यम, ओलावा आवश्यक
औषधी उपयोग
- यकृत रोग, जिगर मजबुतीसाठी
- पचन सुधारते, बद्धकोष्ठता दूर
- संधिवात व मूत्रसंधि विकार सुधारते
- रक्तशुद्धी व रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवते
आध्यात्मिक उपयोग
- घरात सकारात्मक ऊर्जा व आरोग्य वाढवते
- पूजा व धार्मिक कार्यासाठी पवित्र
आयुर्वेदिक माहिती
- दोष: वात, पित्त शमन
- यकृत, पचन, मूत्रसंधि आणि प्रतिकारशक्तीसाठी उपयुक्त
- काढा: यकृत व मूत्रसंधि समस्यांसाठी
- चूर्ण: पचन व प्रतिकारशक्तीसाठी
- ताजे पाने: पाचन व आरोग्यासाठी
राशी / नक्षत्र उपयोग
- सिंह, धनु, वृषभ राशीसाठी शुभ
- पूर्व, रोहिणी नक्षत्रात लावणे लाभदायक
- घरातील आरोग्य व समृद्धी वाढवते
वास्तु / शास्त्र उपयोग
- घराच्या अंगणात लावल्यास नकारात्मक ऊर्जा दूर होते
- धन, स्वास्थ्य व सकारात्मक ऊर्जा वाढते
पौराणिक / वेद उल्लेख
भुईआवळा आयुर्वेदिक ग्रंथांमध्ये यकृत, मूत्रसंधि आणि प्रतिकारशक्तीसाठी उल्लेख आहे. संपूर्ण आरोग्यासाठी पूजनीय वनस्पती मानली जाते.
दुर्मिळता
मध्यम उपलब्ध, पण नैसर्गिक परिस्थितीशी जुळवून लागवड करणे आवश्यक.
महत्त्व
- आरोग्यवर्धक, यकृत व मूत्रसंधि रोगासाठी उपयुक्त
- धन, समृद्धी व सकारात्मक ऊर्जा वाढवते
- आयुर्वेदिक व पूजा कार्यासाठी अत्यंत महत्त्वपूर्ण
सुभाषित
“भुईआवळा सेवन करणारा निरोगी, संपन्न व दीर्घायुषी राहतो”
उपलब्धता
🌿 ही वनस्पती Siddhanath Nursery, Anawली येथे उपलब्ध आहे.
(ही माहिती AI-generated आहे.)