बांबू (Bamboo)
मराठी नाव: बांबू / वांस / कळक
English Name: Bamboo
Botanical Name: Bambusa vulgaris / Dendrocalamus spp.
रासायनिक घटक (Chemical Components)
- सिलिका — 60–70%
- लिग्निन — 20–25%
- सेल्युलोज — 40–45%
- अॅण्टीऑक्सीडंट्स — 5–10%
उत्पत्ती (Origin)
आशिया खंडातील मूळ वनस्पती. भारत, चीन, थायलंड, जपान येथे मोठ्या प्रमाणात आढळतो.
वाढीची माहिती (Plant Growth)
- अतिशय जलद वाढणारा – 24 तासात 2–3 फूट पर्यंत वाढ
- पूर्ण सूर्यप्रकाश आवडतो
- माती – मध्यम, सुपीक, निचरा असणारी
- उंची – 20 ते 80 फूट
- खोड जाड आणि मजबूत
विशेष उपयोग (Special Uses)
- घरबांधणी, फर्निचर, कुंपण
- कागद, अगरबत्ती, काठी, हस्तकला
- माती धूप नियंत्रणासाठी
- ऑक्सिजन उत्पादन अत्यंत जास्त
आध्यात्मिक उपयोग (Spiritual Uses)
- समृद्धी, वाढ व प्रगतीचे प्रतीक
- लक्ष्मी कृपा वाढवणारी वनस्पती
- नकारात्मक ऊर्जा दूर ठेवते
आयुर्वेदीय उपयोग (Ayurvedic Uses)
- बांबूच्या कोवळ्या कोंबांत नैसर्गिक अॅण्टीऑक्सीडंट्स
- पचनासाठी चांगले
- डायबेटीस नियंत्रणास मदत
औषधी तयारीचे उदाहरण:
- बांबू शूट्स सूप: कोंब उकळून भाज्यांसह.
- बांबू अर्क: कोरड्या पानांचा काढा.
- बांबू चारकोल: शरीरातील विषद्रव्ये कमी करतो.
राशी व नक्षत्र उपयोग (Zodiac & Nakshatra)
- तुळ राशीस शुभ
- रोहिणी, अनूराधा नक्षत्रात लावल्यास व्यवसाय वाढ
वास्तु / शास्त्र उपयोग
- पूर्व दिशेत लावल्यास प्रगती
- घरात "Lucky Bamboo" शुभ मानला जातो
- नकारात्मक ऊर्जा शोषून घेतो
पुराणिक संदर्भ
कृष्ण भगवानाने गोवर्धन उचलताना वापरलेला काठीसदृश बांबूचा उल्लेख लोककथांमध्ये आढळतो.
वैदिक संदर्भ
यजुर्वेदात बांबूला “कल्क” नावाने पवित्र व उपयोगी वनस्पती म्हटले आहे.
दुर्मिळता (Rarity)
अनेक बांबूच्या जाती दुर्मिळ आहेत, विशेषतः काळ्या रंगाचा Black Bamboo.
महत्व
जगातील सर्वात वेगाने वाढणारी, पर्यावरण संरक्षक आणि आर्थिकदृष्ट्या महत्त्वाची वनस्पती.
सुभाषित
“विकासो नित्यं प्रकृतेः धर्मः।” – वाढ ही निसर्गाची शक्ती आहे.
उपलब्धता
बांबूचे सर्व प्रकार सिद्धनाथ नर्सरी, अनवली येथे उपलब्ध आहेत.
ही सर्व माहिती AI द्वारे तयार केलेली आहे.
