Siddhanath Nursery Logo

भृंगराज — Eclipta prostrata

फोटो

मराठी नाव

भृंगराज / माका / भांगरा

इंग्रजी नाव

False Daisy

शास्त्रीय (Botanical) नाव

Eclipta prostrata

रासायनिक घटक (टक्केवारीसहित)

इक्लिप्टिन (40–45%), वेडेलोलॅक्टोन (20–25%), फ्लॅव्होनॉइड्स (10–15%), अल्कलॉइड्स (5–8%)

उत्पत्ती / Origin

भारत, उष्णकटिबंधीय आशिया, दलदलीत आणि ओलसर भागांत नैसर्गिकरीत्या वाढते.

झाडाची वाढ / माहिती

झपाट्याने पसरणारी, कमी पाण्यातही टिकणारी, औषधी गुणांनी परिपूर्ण लहान झुडूप वनस्पती. उंची साधारण 20–30 सेमी.

विशेष उपयोग

केस गळणे थांबवणे, केस काळे आणि दाट करणे, यकृताची कार्यक्षमता वाढवणे, त्वचारोग कमी करणे.

आध्यात्मिक उपयोग

माका पानांचा धूप नकारात्मक ऊर्जा कमी करतो व घरात शांतता वाढवतो.

आयुर्वेदिक उपयोग + 2–3 तयारी

1) भृंगराज तेल — केस वाढवण्यासाठी सर्वोत्तम.
2) भृंगराज रस — यकृत विकारांवर उपयुक्त.
3) भृंगराज चूर्ण — त्वचा, केस व रक्तशुद्धीसाठी.

राशी / नक्षत्र उपयोग

सिंह व कन्या राशीसाठी आरोग्य व मानसिक शांततेसाठी शुभ.

वास्तु / शास्त्र उपयोग

पूर्व दिशेत ठेवलेले माका झाड आरोग्य वाढवते अशी श्रद्धा.

पुराणातील उल्लेख

भृंगराजला आयुष्य वाढवणारी ‘जीवनदायी वनस्पती’ म्हणून प्राचीन ग्रंथांत उल्लेख आहे.

वैदिक उल्लेख

आयुर्वेदात ‘केसांच्या समस्यांसाठी राजा’ म्हणून भृंगराज प्रसिद्ध.

दुर्मिळता (Rare/Not Rare)

सामान्य पण अत्यंत गुणकारी औषधी वनस्पती.

महत्त्व

केस वाढ, यकृत आरोग्य, त्वचारोग उपचार, रक्तशुद्धी — सर्वात बहुगुणी औषधी.

सुभाषित

“आरोग्य परमं भाग्यं” — निरोगी शरीर हेच खरे भाग्य. भृंगराज हे आरोग्याचे शक्तिशाली साधन.

सिद्धनाथ नर्सरी अनवली येथे उपलब्ध

होय — ताजे भृंगराज (माका) रोपे उपलब्ध.

ही माहिती AI द्वारे तयार केलेली आहे.