🍒 करवंद (Karvand – Carissa carandas)
Botanical Name: Carissa carandas
English Name: Karonda / Bengal Currant
मराठी नाव: करवंद
🌍 उगमस्थान
करवंद हे मूळचे भारतीय उपखंडातील फळझाड असून भारत, नेपाळ व आग्नेय आशियात नैसर्गिकरित्या आढळते.
🌱 पर्यावरणातील महत्त्व
- दुष्काळसहिष्णु व काटेरी झुडूप
- माती धूप रोखण्यास उपयुक्त
- पक्ष्यांसाठी अन्नस्रोत
- कुंपणासाठी उपयुक्त झाड
🥗 आहारातील महत्त्व
करवंदात व्हिटॅमिन C मुबलक प्रमाणात असून रक्तवृद्धी व पचन सुधारण्यासाठी उपयुक्त आहे.
🍽️ रोजच्या आहारातील प्रमाण
- प्रौढ: 50–80 ग्रॅम
- लोणचे, चटणी किंवा ताजे सेवन
- अतिसेवन टाळावे
🧬 एकूण पोषकतत्त्वे (100 ग्रॅम)
- ऊर्जा: 62 kcal
- कार्बोहायड्रेट: 15%
- फायबर: 2.1%
- लोह: 1.3 mg
- व्हिटॅमिन C: 25 mg
⚗️ रासायनिक उपयुक्त घटक (%)
- Ascorbic Acid – 0.25%
- Flavonoids – 1.4%
- Phenolic Compounds – 1.1%
🌿 आयुर्वेदातील उपयोग
- रक्तदोष व पचनविकारांवर उपयुक्त
- अतिसार व कृमी नाशक
- भूक वाढविण्यास मदत
📜 सुभाषित
“न कश्चित् फलमश्नाति वृक्षं नोपकृत्य।”
🏡 उपलब्धता
हे करवंद फळझाड सिद्धनाथ नर्सरी, अनवली येथे उपलब्ध आहे.