🍇 जांभूळ (Jamun – Syzygium cumini)
Botanical Name: Syzygium cumini
English Name: Jamun / Java Plum
मराठी नाव: जांभूळ
🌍 उगमस्थान
जांभूळ हे मूळचे भारतीय उपखंडातील फळझाड असून भारत, श्रीलंका, बांगलादेश व दक्षिण-पूर्व आशियात मोठ्या प्रमाणावर आढळते.
🌱 पर्यावरणातील महत्त्व
- मोठ्या छायादार झाडामुळे तापमान नियंत्रणास मदत
- कार्बन डायऑक्साइड शोषून ऑक्सिजन निर्मिती
- पक्षी व प्राण्यांसाठी अन्नस्रोत
- मातीची धूप रोखते
🥗 आहारातील महत्त्व
जांभूळ रक्तातील साखर नियंत्रित करण्यास उपयुक्त असून पचनशक्ती वाढवते व रक्तशुद्धीस मदत करते.
🍽️ रोजच्या आहारातील प्रमाण
- प्रौढ: 100–150 ग्रॅम
- मधुमेह रुग्णांसाठी विशेष लाभदायक
- हंगामात ताजे फळ सेवन सर्वोत्तम
🧬 एकूण पोषकतत्त्वे (100 ग्रॅम)
- ऊर्जा: 60 kcal
- कार्बोहायड्रेट: 14%
- फायबर: 2%
- लोह: 1.4 mg
- व्हिटॅमिन C: 18 mg
⚗️ रासायनिक उपयुक्त घटक (%)
- Anthocyanins – 2.5%
- Flavonoids – 1.3%
- Tannins – 1.8%
🌿 आयुर्वेदातील उपयोग
- मधुमेह नियंत्रणासाठी बी व सालीचा उपयोग
- अतिसार व आम्लपित्तावर उपयुक्त
- रक्तदाब संतुलनासाठी सहाय्यक
📜 सुभाषित
“वृक्षाः परार्थाय फलन्ति।”
🏡 उपलब्धता
हे जांभूळ फळझाड सिद्धनाथ नर्सरी, अनवली येथे उपलब्ध आहे.