पपनस

उगमस्थान

पपनस (चकोतरा) या फळझाडाचा उगम दक्षिण व आग्नेय आशियामध्ये झाला आहे. भारतात हे प्राचीन काळापासून लागवडीत आहे.

पर्यावरणातील महत्त्व

• हवेतला कार्बन डायऑक्साइड शोषून ऑक्सिजन निर्मिती
• परागीकरणासाठी मधमाशांना मदत
• मातीची सुपीकता टिकवून ठेवते
• हरित आच्छादन वाढवते

आहारातील महत्त्व

• व्हिटॅमिन C चा उत्तम स्रोत
• रोगप्रतिकारक शक्ती वाढवते
• पचन सुधारण्यास मदत
• हृदयाच्या आरोग्यास उपयुक्त

रोजच्या आहारातील प्रमाण

दररोज 100–150 ग्रॅम पपनस फळ किंवा अर्धा वाटी फळकाप सेवन करणे योग्य.

एकूण पोषकतत्त्वे (प्रति 100 ग्रॅम)

• ऊर्जा: ~38 kcal
• कार्बोहायड्रेट्स: 9.6 g
• फायबर: 1 g
• व्हिटॅमिन C: 61 mg
• पोटॅशियम: 216 mg

फळातील रासायनिक उपयुक्त घटक (%)

• व्हिटॅमिन C: ~40%
• सिट्रिक अ‍ॅसिड: ~18%
• फ्लॅवोनॉईड्स: ~12%
• नैसर्गिक साखर: ~10%

आयुर्वेदातील उपयोग

• अग्निदीपन व पचन सुधारण्यासाठी
• कफदोष कमी करण्यासाठी
• तोंडातील चव सुधारण्यासाठी

सुभाषित

“योग्य आहार हाच उत्तम औषध आहे.”

उपलब्धता

हे पपनस (चकोतरा) फळझाड सिद्धनाथ नर्सरी, अनवली येथे उत्कृष्ट रोप स्वरूपात उपलब्ध आहे.