नावे (Names)
- मराठी नाव: करंज
- हिंदी नाव: करंज
- इंग्रजी नाव: Pongamia, Indian Beech Tree
- Botanical नाव: Millettia pinnata (कुल: Fabaceae)
उगम व वितरण
मूलतः भारत व श्रीलंका. भारतात सर्वत्र, विशेषतः कोरडे व अर्ध-कोरडे भागात आढळतो. नदी किनारे, रस्त्यांच्या काठावर व उद्यानांमध्ये लागवड केलेली झाडे.
वनस्पती रचना व वाढ माहिती
सदाहरित मध्यम ते मोठा वृक्ष, 10–15 मीटर उंच. पाने लाम्बट-तीरकृती, फुले गुलाबी-लालसर रंगाची, फळे लांबट किंवा फुलीदार नळीदार पिंड. करंज तेल (Pongamia oil) यासाठी ओळखले जाते.
आयुर्वेदिक व औषधी उपयोग
- त्वचारोग व जळजळीत सूज कमी करण्यासाठी
- संक्रमण प्रतिबंधक आणि हलकी बळकटी देणारे औषधी
- करंज तेल – मसाज व औषध म्हणून उपयोग
पर्यावरणीय व शोभेचे महत्त्व
- छायादार वृक्ष, जमिनीच्या निचरा व्यवस्थापनास मदत
- उद्यान, रस्त्यांच्या काठावर व नदीकिनाऱ्यावर उपयोगी
- जैवविविधता वाढवणारे, पक्षी व कीटकांचे अधिवास
उपलब्धता
करंज (Millettia pinnata) रोपे सिद्धनाथ नर्सरी, अनवली येथे उपलब्ध.
