🌺 मेलॅस्टोमा (Melastoma)
वनस्पती परिचय
- मराठी नाव: मेलॅस्टोमा
- इंग्रजी नाव: Melastoma / Indian Rhododendron
- शास्त्रीय नाव: Melastoma malabathricum
- कुळ: Melastomataceae
- मूळ देश: भारत व आग्नेय आशिया
- प्रकार: Medicinal Flowering Shrub
🌸 फुलांचे वैशिष्ट्य
- फुलांचा रंग: जांभळा / गुलाबी
- फुलण्याचा काळ: पावसाळा व हिवाळा
- फुलांची रचना: मोठी, पाच पाकळ्यांची
- सुगंध: नसतो
👉 मेलॅस्टोमा फुले अतिशय मोठी व नजरेत भरणारी असतात.
🌿 कुठे लावावे
- गार्डन व नैसर्गिक लँडस्केप
- जंगलाजवळील परिसर
- मेडिसिनल गार्डन
- फार्महाऊस व रिसॉर्ट
- रोडसाइड ग्रीन बेल्ट
😊 मिळणारे फायदे
- औषधी दृष्ट्या उपयुक्त
- जमिनीचा धूप (Soil erosion) कमी करते
- नैसर्गिक सौंदर्य वाढवते
- पर्यावरणपूरक झाड
🌱 लागवड व निगा
- पूर्ण सूर्यप्रकाश किंवा अर्धसावली
- निचरा होणारी, थोडी आम्लीय माती
- पाणी नियमित द्यावे
- छाटणी केल्यास झुडूप दाट होते
- जास्त निगा लागत नाही
🧪 फुलांतील प्रमुख रासायनिक घटक
- फ्लॅव्होनॉइड्स: 1.0% – 2.5%
- टॅनिन्स: 2% – 4%
- अँथोसायनिन्स: 0.6% – 1.8%
- फिनॉलिक संयुगे: 1% – 2%
- खनिजे (Ca, Fe, Zn): 0.8% – 1.7%
📍 उपलब्धता
मेलॅस्टोमा (Melastoma malabathricum)
निरोगी व दर्जेदार रोपे
सिद्धनाथ नर्सरी, अनवली येथे उपलब्ध आहेत.
📜 सुभाषित
“निसर्गाच्या कुशीत उमललेले औषधी सौंदर्य म्हणजे मेलॅस्टोमा.”